« القاموس » ، « اللسان » ، « التاج » و ساير فرهنگ لغت‌ها داراى معانى زير مىباشد : سيل‌بندى است در حومه شهر كوفه كه مانع از آن مىشود آب سيل بالاى منازل و گورستان‌هاى آن شهر برود . مكان بلندى است كه عرض آن خيلى بيشتر از ده كيلومتر نيست و طولش در بيشتر موارد ، از صد كيلومتر فراتر نمىرود . برخى نيز معتقدند علت ناميدن اسم نجف آن است كه اين منطقه ، هلال يا لبه‌اى از زمينى است كه از رسيدن آب به شهر كوفه جلوگيرى مىكند ؛ به‌طورىكه مقابل آن سد محكمى مىسازد كه در لغت ، نجف ناميده مىشود . زبيدى در « التاج » مىگويد : « نزديك اين سرزمين ، آرامگاه اميرمؤمنان على بن ابىطالب ( ع ) وجود دارد » . البته اسم نجف بر آن قسمت از اين منطقه كه مرقد مطهر در آن وجود دارد غلبه يافته است . « دكتر حسن الحكيم » « 1 » در كتاب « المفصل » و « دكتر موسى العطيه » در كتاب « ارض النجف » كوشيده‌اند تا مراكز عمومى جغرافيايى را در مرزهاى طولانى نجف مشخص نمايند ؛ به‌طورىكه دكتر حسن از 30 مركز جغرافيايى نام برده است كه در مرز نجف وجود دارد . همچنين دكتر عطيه مىگويد : « بلندىهاى نجف جزئى از ارتفاعاتى است كه ارتفاعات نجف - كربلاء بر آن اطلاق مىگردد » . « 2 » در رابطه با پيشينه و قدمت اين منطقه ، دكتر حسن مىگويد : برخى از متون ، قدمت نجف را به عصر قبل از ميلاد مسيح برمىگردانند . پادشاه بابلى ، بخت‌النصر ( 626 - 539 قبل از ميلاد مسيح ) اين شهر را تحت‌الحمايه خود قرار داد و آن را مستحكم ساخت . سپس قبايل عرب را در آنجا ساكن كرد . « 3 »

--> ( 1 ) . ر . ك : المفصل ، حسن الحكيم ، ج 1 ، صص 18 - 50 . ( 2 ) . ر . ك : همان ، ص 61 . ( 3 ) . ر . ك : همان ، ص 10 .